Gezondheid in Nepal

Riksja Nepal heeft zich zoveel mogelijk ingespannen om de accuraatheid van onderstaande gegevens over gezondheid te waarborgen. De tekst is ondermeer nagelezen en gecorrigeerd door het LUMC in Leiden. Wij raden aan altijd ook zelf in contact te treden met een medische instantie met verstand van tropenzaken om de laatste stand van zaken te vernemen.

Nepal is een tropisch land en daarom loop je meer risico om ziek te worden dan thuis. Dit komt omdat er meer bacteriën aanwezig zijn in een tropisch klimaat. Een tropisch klimaat vormt met zijn vochtige warmte een goede voedingsbodem voor ziekteverwekkers. Hoewel het risico op ziekten niet moet worden overdreven en zeker niet je reisplezier in de weg zou moeten staan, is het aan te raden om je goed voor te bereiden en ook ter plekke bewust om te gaan met gezondheidsrisico’s. Voordat je vertrekt kun je al een aantal voorzorgsmaatregelen treffen; die bespreken we eerst. Vervolgens belichten we wat je ter plekke kunt doen om gezond te blijven en tenslotte geven we aandacht aan zaken waarop je bij thuiskomst moet letten.

Gezondheidsmaatregelen voor vertrek

Zorg dat je voor vertrek contact opneemt met een medische instantie die verstand van zaken heeft, zoals een ziekenhuis of in grote steden de GGD. Zelf hebben we goede ervaringen met Thuisvaccinatie.nl. Deskundige artsen komen thuis of op kantoor langs wanneer het jou uitkomt, dus ook ’s avonds en in het weekend, om advies te geven en direct in te enten. De rekening wordt rechtstreeks naar je zorgverzekering gestuurd, wel zo handig. Vaak worden het consult en/of de vaccinaties zelf ook nog eens vergoed.

Een last minute reis naar Nepal hoeft voor een gezond persoon geen probleem te zijn; je zou desnoods op Schiphol nog naar de Travel Clinic van KLM Health Services of de Airport Medical Services kunnen gaan. Neem sowieso altijd je vaccinatieboekje mee als je dat hebt. Natuurlijk heeft het de voorkeur je vaccinaties ruim van te voren te regelen. Wat daarbij van belang is, is dat de instelling waartoe je je wendt (bijvoorbeeld GGD, huisarts of ziekenhuis), aangesloten is bij het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR). Deze organisatie zorgt dat de aangesloten instellingen up-to-date zijn op het gebied van vaccinaties en ziektepreventie voor de tropen.

Hieronder volgt wat summiere informatie over voor de hand liggende ziekten gericht op de reiziger die gezond is, niet zwanger is en niet langer dan 1 maand in Nepal zal blijven. Zorg zelf up to date informatie te krijgen voor je eigen situatie. Websites die je kan bezoeken zijn: www.lcr.nl en www.tropenzorg.nl

Medicijnen

Als je medicijnen gebruikt, zorg dan dat je voldoende meeneemt, voor onvoorziene extra dagen. Neem de medicijnen mee in de originele verpakking en met de bijsluiter. Contoleer van te voren of er een medische verklaring is vereist voor de medicijnen die je meeneemt. Wij adviseren om een Europees Medisch Paspoort mee te nemen, hier staan al je medische gegevens in vermeld. Heb je een bril of draag je lenzen, neem dan de opticien beschrijving mee of een extra bril of extra paar lenzen.

Malaria

Malaria komt het gehele jaar door voor in Nepal. Er zijn echter grote verschillen per streek en per tijd van het jaar. Of het gebruik van malariatabletten wordt aangeraden, hangt af van je reisroute. Vraag daarom altijd advies aan een gespecialiseerde reizigersvaccinatie-instantie of je huisarts.

Ook zonder malariatabletten is het altijd belangrijk om risicobeperkende maatregelen te treffen. Draag in de avond bedekkende kleding, gebruik een muggenmiddel met DEET en slaap indien nodig onder een klamboe. In de meeste hotels met airconditioning is een klamboe niet nodig, maar in eenvoudige lodges of accommodaties kan dit wel verstandig zijn. Boven de 1.500 meter komt malaria niet voor.

Vaccinaties

Vaccinaties tegen DTP (difterie, tetanus en polio, ca. 10 jaar geldig) en Hepatitis A worden aangeraden. DTP hebben de meeste mensen in hun jeugd al gehad. Na een herhaalprik kun je er dan weer een poosje tegen.
De reguliere injectie met Hepatitis A-antistoffen heeft een beperkte werkingsduur, dus het is zaak deze kort voor vertrek te plannen. Als je frequent of voor langere tijd naar landen gaat waar Hepatitis A voorkomt dan is het te overwegen om injecties voor langere termijn te nemen, zoals Havrix.
Een vaccinatie tegen buiktyfus kan worden aanbevolen bij een langer verblijf of wanneer je buiten de gebruikelijke toeristische routes reist. Een vaccinatie tegen gele koorts is alleen verplicht als je vóór aankomst in Nepal in een land bent geweest waar gele koorts voorkomt.

 

Dengue en Japanse B-encephalitis

Dit zijn beide ziekten die overgedragen worden door muggen en waar je dus dezelfde voorzorgsmaatregelen als voor malaria kunt treffen. Deze muggen steken vooral overdag en bij kunstlicht. Voor meer informatie over deze ziekten en de stand van zaken van eventuele epidemieën kun je het best op de bovengenoemde LCR-website kijken of een medisch instituut raadplegen.Voor Dengue is geen vaccin maar voor Japanse B-encephalitis wel, die wordt aangeraden als je langer dan 6 maanden naar Azie gaat.

 

EHBO

Wij raden aan een kleine EHBO-set mee te nemen met bijvoorbeeld pleisters, ontsmettingsmiddel, pijnstillers en eventuele persoonlijke medicatie. Een gespecialiseerde reiswinkel of vaccinatie-instantie kan je adviseren over de inhoud van een EHBO-set die past bij jouw reis. Tevens kun je de aanschaf van het boekje “Hoe blijf ik gezond ik de tropen?” overwegen, hier staat ook in wat er in het EHBO-setje moet zitten. Vaccinerende instanties en winkels als de Joho-Company verkopen EHBO-sets en het bovengenoemd boek.

Zorg dat je voor vertrek goed voorbereid bent en check welke vaccinaties voor jouw reis worden aangeraden. Ook tijdens je reis is het belangrijk om goed op je gezondheid te letten. Voel je je niet lekker of twijfel je over je klachten? Neem dan ter plaatse contact op met een arts.

Hoogteziekte

Hoogteziekte is een van de dingen waar je mee te maken kan krijgen, als je in Nepal een trekking gaat doen of op hoogte komt. Het is een aandoening die kan ontstaan bij snelle stijging naar hoogten boven de 2000 à 2500 meter. Hoogteziekte wordt veroorzaakt door lage zuurstofspanning bij verblijf op grote hoogte. Hoogteziekte treedt in het algemeen pas op boven de 2500 meter. De gevoeligheid voor hoogteziekte verschilt per individu en verschijnselen kunnen ook op lagere hoogte optreden. Hoogteziekte kan worden voorkómen door het lichaam de tijd te geven te acclimatiseren.

 

Milde hoogteziekte: Deze treedt op enkele uren tot een dag na aankomst op grote hoogte. De verschijnselen bestaan uit kortademigheid, hoofdpijn, misselijkheid en algemeen onwelbevinden, een soort katerig gevoel. Behandeling bij milde hoogteziekte bestaat uit het niet verder stijgen en eventueel afdalen als de verschijnselen niet binnen enkele dagen verbeteren. Bij hoofdpijn kan men paracetamol gebruiken. Aanvullend kunnen medicijnen en zuurstof gegeven worden.

Ernstige hoogteziekte: Hierbij verergert de hoofdpijn, de kortademigheid verhevigt en treedt ook in rust op, met name ’s nachts. Men kan zo sloom worden dat hulp nodig is bij eten en aankleden. Bij lopen ontstaat een dronkemansloop. Dit is een ernstige aandoening en kan zonder behandeling leiden tot vocht in de longen en hersenen (long- en hersenoedeem). De behandeling van ernstige hoogteziekte bestaat uit het direct afdalen! Aanvullend kunnen medicijnen en zuurstof gegeven worden.

Lees alles over hoogteziekte op de website van http://www.hoogteziekte.info.

De preventie van hoogteziekte bestaat uit:

• Langzaam stijgen naar hoogten boven de 2500 meter;
• acclimatiseren gedurende 2 dagen als men stijgt boven de 2500 meter;
• gebruik geen alcohol of slaapmiddelen;
• drink erg veel water of kruidenthee (geen alcohol of wateronttrekkende dranken zoals koffie)
• slaapplaatsen moeten bij voorkeur niet meer dan 300 meter hoger liggen dan de slaapplaats van de nacht tevoren;
• wees erg terughoudend met het gebruik van het middel Diamox (nadelige bijwerkingen zoals slapende benen)
• bij ernstige hoogteziekte kan er eventueel een helikopter worden ingezet, dit is erg kostbaar 1500 USD per uur en kan alleen door een trekkingsagentschap worden geregeld of door de ambassade. Hij vliegt alleen als er een borgsom vooraf (500 USD!) wordt betaald.
• in overleg met de arts kan een geneesmiddel (acetazolamide) gebruikt worden om de acclimatisering te bevorderen bij: mensen die eerder hoogteziekte gehad hebben; een plotselinge stijging naar (slaap)hoogtes boven de 3500 meter waarbij acclimatiseren niet mogelijk is.

Diarree

Verandering van ritme, klimaat en voedsel (vooral pittig eten) kunnen je darmen op hol doen slaan. Zo lang dit alleen gaat om dunne ontlasting zonder bijverschijnselen kun je het beste gewoon rustig aan doen en zorgen dat je genoeg drinkt. Je kunt eventueel wat ORS (Oral Rehydration Salts) in water opgelost innemen om te zorgen dat je niet uitdroogt, dit is extra belangrijk voor kinderen en oudere vakantiegangers. Een ander huismiddel ter voorkoming van uitdroging bij diarree is het drinken van cola of bouillon. Cola is bijna overal te koop en bouillon en een spiraalkoker kun je meenemen uit Nederland.

Mocht de diarree langer dan twee dagen aanhouden, of er zijn bijverschijnselen als koorts, bloed in de ontlasting of andere zaken, neem dan contact op met een arts, dan kan via een laboratoriumtest gekeken worden wat er aan de hand is.

Huidverzorging

Neem wondjes in de tropen serieus: houd ze in de gaten en doe er iets desinfecterend op en eventueel voor overdag een pleister. Er is niet altijd zeep (of water) bij de toiletten onderweg, daarom nemen wij vaak een flesje handdesinfectie mee.

De zon is super krachtig op de evenaar, ook als er bewolking is. Smeer daarom altijd een hoge factor zonnebrandcrème op de blootstaande huid, ook in het regenseizoen. Voorkom een zonnesteek door een hoofddeksel en eventueel een zonnebril te dragen. Zorg ervoor altijd een fles water bij je te hebben, zeker als je de natuur in gaat en niet snel aan drinkwater kunt komen. Vermoed je een zonnesteek, word je licht in het hoofd of krijg je hoofdpijn,  drink wat en ga lekker in de schaduw zitten en blijf daar als het mogelijk is.

Als je gevoelig bent voor huidirritatie is het beste om katoenen of linnen kleding te dragen, dat broeit niet snel.

Met name in de droge tijd bestaat er een kleine kans in de bossen een teek op te lopen (in Europese bossen is de kans hierop groter). Check ’s ochtends en ’s avonds je lichaam op deze beestjes, vooral in de knieholten en de liezen. Mocht je er een vinden trek het dier er niet met wat alcohol uit maar gebruik het liefst een tekentang (bij apotheken in Nederland te koop), of ga er ter plekke mee naar een arts. Mocht je onherleidbare bloeduitstortingen (in de vorm van een kring) krijgen na bezoek aan een bosgebied, ga er dan mee naar een arts.

Als je na terugkomst (en dat kan eventueel maanden later zijn) koorts, darmklachten of wat dan ook krijgt dat je niet zo goed kunt thuisbrengen: neem contact op met je huisarts en vermeld hoe lang je waar je in Nepal bent geweest en wat je er gedaan hebt. Als je veel contact hebt gehad met de plaatselijke bevolking is het verstandig een Mantoux te laten zetten (test op tbc). Als je na terugkomst (en dat kan eventueel maanden later zijn) koorts, darmklachten of wat dan ook krijgt dat je niet zo goed kunt thuisbrengen: neem contact op met je huisarts en vermeld hoe lang je waar je in Nepal bent geweest en wat je er gedaan hebt.